غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
305
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
هريك از اين دو اميرزاده به فكر و نفع خود موضوعاتى را فراهم ساختند و تا مىتوانستند آتش نقار و اختلاف را دامن مىزدند . ممكن بلكه حتى تا حدى يقين بود كه اگر معنا برادرها را حب اخوت به جانب يكديگر مىكشاند ، اما مصالح حضرات اطرافيان اقتضاى اين كشمكش را نداشت ؛ به هر نحوى كه مسيرشان بود شكرآبى به وجود مىآوردند و از آن به قدر امكان بهرهبردارى مىكردند . « 1 » امير على اكبر خان براى تثبيت موقعيت و توسعه قدرت خويش در اين زمان ، به دلجويى از افراد متنفذ سيستان و بخشهاى جنوبى آن پرداخت و براى اين منظور با دختر شريف خان از سرداران و رؤساى بلوچ اين منطقه ، ازدواج كرد . « 2 » همچنين افراد بانفوذ را مجبور مىكرد تا با خاندانهايى كه از نظر اجتماعى در مراتب پايينترى بودند ازدواج كنند چون از نظر او با اين كار از اعتبار و منزلت اجتماعى آنها كاسته مىشد . « 3 » كوچاندن افراد خود از نواحى قاينات به اين مناطق از ديگر سياستهاى وى بود تا از حمايتهاى آنها برخوردار شود . چنانكه افراد پادگانش متشكل از 800 سرباز دايمى و 500 سوار ايلياتى همراه با خانوادههايشان از قاين به سيستان مهاجرت كردند . توسعه روابط با نمايندگان خارجى ديگر گزينهاى بود كه بين دو برادر رقابت شديدى پيش آورد . « 4 » چارلز ادواردييت كه در سال 1311 ه . ق از حوزه حكمرانى حشمت الملك دوم و شوكت الملك اول ديدن كرد ، از رقابتى كه آنها در برقرارى دوستى با انگلستان داشتند ، گزارش مىدهد بهطورى كه هر دو نفر تلاش داشتند هرچه زودتر نمايندگان خود را جهت ترتيب دادن ملاقات بين او و مخدومانش فراهم سازند . ييت مىنويسد : « حشمت الملك و شوكت الملك رسما به ديدار ما آمدند . حشمت الملك در دهى به
--> ( 1 ) - مظفر شاهدى : پيشين / 63 ؛ محمد على منصف : امير شوكت الملك علم / 37 ( 2 ) - كلنل ييت : پيشين / 74 ( 3 ) - مظفر شاهدى : پيشين / 65 ( 4 ) - همان / 65